o czym może świadczyć wysoka wartość HbA1c oraz długi czas trwania cukrzycy. Rolę odgrywa również pewna skłonność genetyczna, stąd też osoby, które nie mają tej skłonności mogą mieć uchwytne zmiany naczyniowe znacznie później, dopiero po kilkunastu latach od zachorowania na cukrzycę.

 Retinopatia cukrzycowa

W przebiegu cukrzycy dochodzi do uszkodzenia narządu wzroku, jeśli choroba jest źle wyrównana. Oznacza to, że utrzymanie HbA1c w optymalnych wartościach zapobiega lub znacznie opóźnia rozwój zmian chorobowych, które doprowadzają do upośledzenia widzenia. Najważniejsze zmiany chorobowe dotyczą naczyń krwionośnych oczu. Mamy tutaj do czynienia z tzw. retinopatią czyli uszkodzeniem naczyń siatkówki oka .

Naczynia te stają się kruche, poszerzają się, pojawiają się ogniska niedokrwienia siatkówki. Wczesne zmiany chorobowe mogą ulec odwróceniu, jeśli poprawie ulegnie kontrola cukrzycy. W przypadku, gdy  HbA1c nadal pozostanie wysoka i zmiany chorobowe w oczach będą postępowały, pojawią się blizny oraz krwawienia z nowych kruchych naczyń krwionośnych. Efektem tego będzie uszkodzenie wzroku. O powodzeniu leczenia zmian chorobowych w narządzie wzroku w dużym stopniu decyduje jak najwcześniejsze jego rozpoczęcie. Dlatego tak ważne jest systematyczne badanie przez okulistę osób chorych na cukrzycę.
 
 Nefropatia
 
Uszkodzenie naczyń krwionośnych nerek na skutek długotrwałego wysokiego stężenia glukozy we krwi powoduje pojawienie się białka w moczu. Białko może być wykryte  nawet jeśli jest w bardzo niewielkim stężeniu (jest to tzw. mikroalbuminuria). Jeśli przedostawanie się białka do moczu będzie się nasilać wówczas istnieje  ryzyko rozwoju wysokiego ciśnienia tętniczego krwi. Gdy stężenie białka w moczu nadal ulega zwiększeniu mówimy wtedy o proteinurii.

Stan taki może wystąpić po wielu latach choroby i nie leczony prowadzi do niewydolności nerek. Okazało się, że wczesne wykrycie mikroalbuminurii i nadciśnienia oraz wdrożenie leczenia obniżającego ciśnienie tętnicze krwi pozwala na wycofanie się zmian chorobowych w naczyniach krwionośnych odpowiedzialnych za pojawienie się mikroalbuminurii.
 
Stopa cukrzycowa
 
W wieloletnim przebiegu cukrzycy, zwłaszcza  złym wyrównaniem metabolicznym i wysoką HbA1c, uszkodzeniu mogą ulec włókna nerwowe efektem czego będzie gorsze przewodnictwo nerwowe. Powoduje to początkowo zaburzenia czucia, mrowienie, drętwienie stóp, a następnie palców rąk. To zaburzenia czucia wraz ze zmniejszonym przepływem krwi w naczyniach krwionośnych stóp spowodować może, że nie będzie odczuwany ból z małych zranień, a jednocześnie przebieg gojenia będzie utrudniony.

Z małych zranień mogą się zrobić owrzodzenia, potem zgorzel, w efekcie czego Mozę dojść nawet do konieczności amputacji kończyny. W związku z tym, jeśli pojawią się zaburzenia czucia lub drętwienie i mrowienie w stopach, należy unikać sportów, które niosą ze sobą ryzyko uszkodzenia stóp (piłka nożna, biegi). Nie jest wskazane również wtedy chodzenie boso, a buty muszą być starannie dobrane, aby nie ocierały stóp. Stopy należy codziennie uważnie oglądać, a w razie zauważenia jakichkolwiek zmian – skaleczeń, otarć, oznak infekcji należy jak najszybciej skontaktować się z lekarzem.


Opracowano na podstawie
Poradnik diabetologiczny, praca zbiorowa prof.dr hab. P.Jarosz-Chobot, dr n.med. M.Muchacka-Bianga, lek.med.G.Deja,