Polega ona na stosowaniu kontrolowanego treningu komputerowego wraz z wykorzystaniem oceny zapisu EEG, co pozwala pacjentowi nauczyć się reakcji własnego mózgu. Zapis EEG przy pomocy programu komputerowego przybiera formę wideo gry, w której poszczególne parametry pracy mózgu przedstawiane są graficznie, zatem każdy z elementów gry oznacza jeden zakres częstotliwości fal mózgowych.

Dobrze prowadzona wideogra odzwierciedla prawidłową aktywność mózgu pacjenta, jeżeli zaś odbiega ona od pożądanej, to sukces w grze znika, ponadto  trenujacy  otrzymuje informację, które z fal mózgowych w danej chwili są zakłócone i sam może poprawić rytm swojej czynności bioelektrycznej.

W czasie terapii pacjent uczy się zmieniać wzorzec wytwarzanych fal mózgowych i pod kontrolą zmusza mózg do właściwej aktywności. W wyniku systematycznej terapii następuje modyfikacja czynności bioelektrycznej mózgu na skutek zmian zachodzących w połączeniach pomiędzy komórkami nerwowymi a poprzez to możliwość poprawy jego funkcjonowania. Punktem wyjścia do zastosowania EEGbiofeedbacku jest wnikliwa analiza zapisu EEG, pozwalająca ocenić czynność bioelektryczną mózgu i określić czy mieści się ona w granicach normy wiekowej i jeżeli jest nieprawidłowa, ocenić rodzaj zaburzenia. Niezbędna  jest także ocena klinicznego stanu psychoneurologicznego pacjenta.

Metoda ta w związku z poprawą wzorca bioelektrycznego umożliwia w wielu przypadkach poprawę funkcjonowania psychoneurologicznego i w ślad za tym poprawę jakości życia. Wykorzystuje ona trwające przez całe życie zjawisko neuroplastyczności mózgu. W leczeniu zaburzeń i chorób układu nerwowego EEGbiofeedback zajmuje obecnie miejsce pomiędzy farmakoterapią a psychoterapią.

Jeżeli chodzi o koncentrację na istotnie ważnych dla człowieka problemach zdrowotnych, to EEGbiofeedback należy wpisać do metod wartościowych w leczeniu chorób neurologicznych i psychiatrycznych . Nie jest to z pewnością metoda zalecana do leczenia wszystkich zaburzeń, jednak przydatna jest ona w terapii co najmniej kilkunastu chorób o różnej etiologii.

Znane jest jej istotne miejsce w dziedzinie trudnych badań nad wpływem emocji na rozwój i organizację osobowości człowieka oraz neurologicznej organizacji jego funkcji językowych. Stąd też nie dziwi, że EEGbiofeedback jest obecnie uznawany za metodę pomocną w leczeniu nadpobudliwości u dzieci i zespołu zaburzenia koncentracji uwagi z nadruchliwością (ADHD), a także trudności w nauce szkolnej w wyniku różnych dysfunkcji układu nerwowego. Większość pacjentów z tymi problemami zdrowotnymi, uciążliwymi dla środowiska rodzinnego i szkolnego, po terapii neurofeedbackiem uzyskuje korzystne wyniki, przekładające się na rytm i kształt życia indywidualnego i środowiskowego.

Trzeba przypomnieć także o zastosowaniu tej metody zarówno w fazie ostrej jak i w leczeniu odległych następstw urazów czaszkowo mózgowych, takich jak cerebrastenia, bóle głowy, zaburzenia mowy i emocji. Zaawansowane są próby jej zastosowania jako metody alternatywnej w rehabilitacji stanów poudarowych.

EEGbiofeedback jest metodą przydatną (zwłaszcza w skojarzeniu z innymi metodami fizjoterapii i rehabilitacji neurologicznej) w leczeniu zaburzeń pamięci i mowy, co ma ogromne znaczenie praktyczne.
Treningi EEGbiofeedbacku prowadzą także do zmniejszenia liczby grafoelementów padaczkokształtnych i napadowości w zapisie EEG u chorych z padaczką i poprzez to łagodzą nasilenie napadów padaczkowych i zmniejszają częstość ich występowania. Skraca się ponadto czas leczenia farmakologicznego padaczki.

Neuroterapia EEGbiofeedback przynosi również ulgę cierpiącym na migrenę i inne bóle głowy, zmniejszając częstość i ciężkość napadów bólowych, a często eliminując je całkowicie.
Metoda ta pomaga także w przywracaniu prawidłowej architektury snu w zapisie EEG, co stopniowo prowadzi do indukcji należnych godzin snu fizjologicznego i eliminacji  zaburzeń snu.

EEGbiofeedback ma również znaczenie w leczeniu niektórych zaburzeń psychiatrycznych, takich jak zaburzenia przyjmowania pokarmów (anoreksja, bulimia), stany lękowe, zaburzenia nastroju, depresja, nerwice, zespół obsesyjno-kompulsyjny i choroba afektywna dwubiegunowa. Ważne praktycznie zastosowanie tej metody ma miejsce w leczeniu uzależnień. Zachęcające są spostrzeżenia o długim utrzymywaniu się poprawy w leczeniu tej grupy chorych.

Nie ma obligatoryjnie obowiązującej liczby i częstości treningów, decyduje o nich lekarz, pod warunkiem że zna istotę choroby i może przewidzieć reakcje pacjenta na zastosowaną metodę. Ma to miejsce również w innych zaburzeniach układu nerwowego u dzieci i dorosłych, jak zespoły psychosomatyczne i inne zaburzenia funkcjonalne.

Oceniając znaczenie terapii neurofeedbacku w medycynie klinicznej a także medycynie sporu, zalecić ją możemy nie tylko w chorobach neuropsychiatrycznych, ale także zdrowym zarówno dzieciom jak i dorosłym, chcącym poprawić pracę swojego mózgu, szczególnie tym, których praca wiąże się z nadmiernym stresem, dużą odpowiedzialnością, koniecznością podejmowania szybkich decyzji, wymaga dużej koncentracji, szybkich reakcji oraz dobrej koordynacji wzrokowo – ruchowej.

Nadmienić też należy, ze metoda ta właściwie stosowana, w leczeniu chorób pod nadzorem lekarskim, jako metoda biologiczna, jest całkowicie bezpieczna, pozbawiona skutków ubocznych.

Dr n. med. Alicja Kubik
Instytut Neuromedica
ul. Zakopiańska 2